Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 19 december 2017

Meisjes en computers

Welgeteld één meisje was er onder de VMBO scholieren die naar het ROC van Twente in Hengelo kwamen om kennis te maken met computer programmeren tijdens de Computer Science Education Week. Hoe brengen we meisjes zover om aan zo’n opleiding te beginnen? De docenten deden hun best, de basisschoolkinderen vonden het nog leuk, maar op de middelbare school…

De voorstanders

Het lijkt vanzelfsprekend dat meisjes, net zoals jongens, computer code moeten kunnen schrijven. Dat kunnen ze net zo goed en zelfs beter, volgens sommige breingoeroes. Bovendien, daar liggen de goedbetaalde banen, daar is vraag naar. Meisjes die succes in het leven willen staan, moeten de kans niet laten liggen.  Immers, zoveel mannen zijn al op die manier rijk geworden!

De tegenstanders

Maar waarom moeten ze dat eigenlijk? De ‘traditionele’ tegenstanders beweren dat meisjes nu eenmaal geen wiskundige aanleg hebben, het werk moeilijk vinden, niet nerdy willen overkomen, teveel in mode geïnteresseerd zijn en het dus beter niet moeten proberen. Maar ook, verrassend genoeg, uit feministische hoeken komt kritiek. Immers, code schrijven is op zich een saaie, niet creatieve, binaire (nulletjes en eentjes) bezigheid en meisjes zijn zoveel beter in management, communicatie en leiderschap. Laat ze dan lekker juist de baas worden van de programmeurs! Laat ze niet de mannen achterna lopen, maar hun eigen succesroutes vinden.

Stigmatiseren

Dit verschil in visie werkt door in verschillende initiatieven om meisjes aan het programmeren te krijgen. Aan de ene kant probeert men meisjes te ‘fixen’, achterstanden in te halen, kortom, meisjes zoveel mogelijk op jongens te laten lijken. Dat leidt tot allerlei bijlessen, bootcamps, cursussen en workshops speciaal voor meisjes. De stereotypen worden bevestigd door speciale software voor meisjes (u raadt het al: roze interfaces) en zelfs programmeerbare armbandjes: hoe schattig is dat!

Emanciperen

Anderen wijzen terecht op het feit dat meisjes weinig rolmodellen hebben. Vrouwen zijn nu eenmaal in de minderheid in de wereld van computers en techniek, zelfs als ze robotprijzen winnen (Prof. Dr. Vanessa Evers van Universiteit Twente, bijvoorbeeld).  En al gauw lijken ze op de uitzondering die de regel bevestigt. Dan maar een topmodel die toevallig ook van computers weet?

Inclusief onderwijs voor iedereen

Hoe komt men aan een kritische massa vrouwen in de computerwereld? Want code schrijven is geen ‘beroep’ maar een vaardigheid voor de 21e eeuw, net zoals lezen en schrijven voor de 19de en 20ste eeuw (vroeger hoefden vrouwen dat toch ook niet te kunnen!). Als men meisjes niet als ‘gebrekkig’ ziet, maar juist diversiteit waardeert, dan wordt het duidelijk dat hier een taak ligt voor docenten en scholen om computeronderwijs inclusief te maken. Daarbij zullen meisjes én jongens baat hebben.

Docenten maken het verschil

Docenten kunnen nadenken over het geven van voorbeelden die de toepassing van programmeren breder trekken dan bijvoorbeeld gaming of gadgets. Toepassingen in de zorg, in de kledingindustrie, in het onderwijs, maar ook bijvoorbeeld in ruimtelijke ordening, duurzame productie en andere ‘mannelijke’ velden kunnen de zin van programmeren duidelijk maken, zonder de dwang om maar meteen voor ‘een beroep’ te moeten kiezen.

Scholen benutten de ruimte

Scholen kunnen nadenken over de zin en onzin van het ‘kiezen voor techniek’.  Misschien is het juist zaak om niet te vroeg te kiezen en techniek voor iedereen aan te bieden, als een onderdeel van breed en modern onderwijs. Wie goed is in talen bijvoorbeeld, kan een gevoel voor syntax prima gebruiken in een ‘harde’ wereld,  zonder meteen vast te zitten in een profiel ‘techniek’.  Wie gefascineerd is door computergames, kan vaak wat diepgaandere historische kennis ook goed gebruiken. Breder, kritischer denkende mensen zullen elkaar minder snel uitmaken voor ‘nerd’ of ‘een modepop’. En wie weet, kruipen ze samen achter een computer om een mooie app te maken tijdens de volgende computerweek.

 

Margarita Jeliazkova, Enschede, 10 december 2017