Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 26 september 2014

Afvalbeleid moet ambitieuzer. Met de vervuiler betaalt

Enschede loopt achter

Onze stad doet het niet goed als het gaat om afval. En met niet goed bedoel ik dat we per inwoner veel afval produceren en dit afval slecht gesorteerd aanleveren, wat hergebruik van grondstoffen bemoeilijkt. Enschede zal een tandje moeten bijschakelen. Niet alleen om financiële redenen, maar ook omdat het zonde is om waardevolle grondstoffen te verbranden of te storten.

Restafval is duur

Restafval kan eigenlijk alleen gebruikt worden om te verbranden of te storten. Dat laatste moet je zien te voorkomen: het is een vorm van vervuiling, het ligt altijd in de weg en er gaan herbruikbare stoffen verloren. Iets beter is het te verbranden, omdat er dan tenminste nog energie van gemaakt kan worden. Maar ook dat is eigenlijk zonde, omdat het hergebruik vaak veel minder energie kost dan nieuwe grondstoffen te gebruiken voor nieuwe producten. Restafval is daarom een dure afvalstroom. Zeker nu het Rijk belasting wil gaan heffen op de aangeleverde hoeveelheid restafval.

De mogelijkheid om te scheiden

Soms kunnen grondstoffen gemakkelijk uit afvalstromen gehaald worden. Dat geldt bijvoorbeeld voor metalen. Die hoef je dus niet apart in te zamelen. Voor andere afvalstoffen is dat veel moeilijker. Die kun je het beste bij de bron scheiden: dus thuis in de papierbak, in de glasbak en de GFT-bak. Het probleem is alleen dat je niet oneindig veel bakken thuis kunt hebben staan. We moeten daarom veel beter kijken welke afvalstoffen we bij elkaar in een container kunnen aanbieden omdat die later gemakkelijk uit elkaar te halen zijn voor hergebruik. Zo zouden drank- en sappakken samen met bijvoorbeeld plastic ingezameld kunnen worden. Of kunnen er in de wijken en bij winkelcentra meer containers geplaatst worden voor bijvoorbeeld textiel. Als ik ruimte heb om m’n boodschappen van de winkel mee naar huis te nemen, heb ik ook ruimte om afval van huis mee naar de winkel te nemen. Hier valt voor Enschede een wereld te winnen.

Een prikkel om te scheiden

Maar met alleen de mogelijkheid bieden om afval gescheiden aan te leveren zijn we er niet. Er moet ook een prikkel zijn om te scheiden. Daar is een beproefde methode voor: laat de vervuiler betalen voor de hoeveelheid afval die hij aanbiedt.  Dat kan door gebruik te maken van aparte, dure, afvalzakken. Maar dat vraagt om fraude en geeft daarnaast een rommel met losse zakken afval op straat. Een andere methode is het wegen van containers die je aanbiedt. Maar dat is een foutgevoelig systeem en mensen zijn bang dat de buren zakken in containers gooien die al aan de weg gezet zijn. Dit systeem is in 2007 al eens aan de raad voorgelegd, maar werd toen weggestemd vanwege deze problemen.

Volume-frequentie

Nog een mogelijkheid is het laten betalen voor de grootte van de container en het aantal keren dat die container aan de weg wordt gezet. Dat systeem kent veel minder problemen, dat is inmiddels in verschillende gemeenten bewezen. De wethouder heeft toegezegd in het eerste kwartaal van 2015 met een voorstel over afvalinzameling naar de raad te komen. Wij willen dat hij naast een ambitieuze inzamelingsstrategie ook het principe van ‘de vervuiler betaalt’ hierin een plek geeft.